Έρευνα της Αντωνίας Πατσίδου
Η Ιερουσαλήμ είναι η μεγαλύτερη πόλη του Ισραήλ. Είναι αρχαία πόλη, η οποία αποτελεί ιουδαϊκό, χριστιανικό και ισλαμικό κέντρο θρησκευτικής και ιστορικής σημασίας. Πιθανώς πρόκειται για την αρχαία πόλη Σαλήμ, της οποίας βασιλιάς υπήρξε ο Μελχισεδέκ. Την πόλη αυτή, η οποία μεταγενέστερα ονομαζόταν Ιεβούς, κατέλαβε ο βασιλιάς Δαβίδ από τους Ιεβουσαίους.
Μετά τη διαίρεση του έθνους του Ισραήλ, η Ιερουσαλήμ κατέστη πρωτεύουσα και άγια πόλη των Ισραηλιτών και του νοτίου βασιλείου του Ιούδα. Επίσης στην πόλη αυτή ο βασιλιάς Σολομώντας έχτισε τον μεγαλοπρεπή ιουδαϊκό Ναό ο οποίος καταστράφηκε λίγους αιώνες αργότερα από τους Βαβυλώνιους. Σήμερα σώζεται μόνο ένα τμήμα του τείχους από την περίοδο του Δεύτερου Ναού, το γνωστό «τείχος των δακρύων» ή ορθότερα «Δυτικό Τείχος».
Η παλιά πόλη της Ιερουσαλήμ αποτελεί μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, περιβαλλόμενη από έναν οχυρωμένο τοίχο και διαιρεμένη σε τέσσερις συνοικίες: την αρμένικη, την χριστιανική, τη μουσουλμανική και την εβραϊκή.
Λόγω των Αγίων Τόπων παρουσιάζει σημαντική τουριστική κίνηση. Αξιοθέατα της αποτελούν το Κάστρο (24 π.Χ.), ο καθεδρικός ναός του Αγίου Ιακώβου του 12ου αιώνα, το Όρος του Ναού (Χαράμ αλ-Σαρίφ), το τέμενος Αλ-Ακσά (705–715), ο Τρούλος (ή Θόλος) του Βράχου, το Δυτικό τείχος, το Φρούριο Αντωνία, ο Ναός του Πανάγιου Τάφου, ο κήπος της Γεσθημανής, οι Τάφοι των Βασιλέων και το Όρος των Ελαιών.
Πατριαρχείο Ιεροσολύμων.
Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, αποτελεί θεματοφύλακα της Ορθόδοξου Εκκλησίας στην Ανατολή και διατηρεί αμείωτο το διεθνές ενδιαφέρον από τον καιρό της ίδρυσης του ως σήμερα. Ολόκληρη η ιστορία του διέπεται από τους συνεχείς αγώνες της Αγιοταφίτικης Αδελφότητος για τη διαφύλαξη και διάσωση των ιερών προσκυνημάτων. Ο αγώνας αυτός αντανακλά τις ηρωικές προσπάθειες των φυλάκων-μοναχών για τη διατήρηση της ελληνικής ταυτότητας και της ορθοδόξου παραδόσεως του Πατριαρχείου. Αυτό συμβαίνει γιατί τα ιερά προσκυνήματα με πρώτο τον Πανάγιο Τάφο, υπήρξαν πεδίο ατέρμονου διαμάχης μεταξύ των Ορθόδοξων Χριστιανών και των κατά καιρούς αλλόδοξων κατακτητών αλλά και ανάμεσα των Χριστιανών άλλων Ομολογιών.
Πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεόφιλος Γ’
Ο Θεόφιλος Γ΄ (κατά κόσμον Ηλίας Γιαννόπουλος) είναι Πατριάρχης Ιεροσολύμων από τις 22 Αυγούστου 2005. Γεννήθηκε το 1952 στους Γαργαλιάνους Μεσσηνίας. Ανήκε σε πολύτεκνη οικογένεια. Σε ηλικία 12 ετών πήγε στα Ιεροσόλυμα και εντάχθηκε στην Αγιοταφική Αδελφότητα. Σπούδασε Θεολογία στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και κατόπιν έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Ντάραμ της Αγγλίας. Μιλάει ελληνικά, αγγλικά και αραβικά. Έγινε αρχιδιάκονος του Πατριάρχη Βενέδικτου Α΄ και κατόπιν υπηρέτησε ως ιερέας στην Κανά της Γαλιλαίας από το 1991 ως το 1996. Εκεί, το ποίμνιό του ήταν ως επί το πλείστον αραβικό. Εκεί ίδρυσε το σύλλογο «Φως Χριστού» (Nour al Masih), για τη διάδοση της πίστης στην περιοχή. Το 1996 έγινε Έξαρχος του Παναγίου Τάφου στο Κατάρ. Το Φεβρουάριο του 2005 εξελέγη Αρχιεπίσκοπος Θαβωρίου. Μετά την κρίση που πέρασε το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων επί Ειρηναίου του Α΄, ο Θεόφιλος εξελέγη Πατριάρχης στις 22 Αυγούστου 2005. Είναι ο πρώτος Πατριάρχης Ιεροσολύμων που εκλέγεται ομόφωνα, μετά την απόσυρση των δύο συνυποψηφίων του.
Άγιοι Τόποι.
Ο όρος Άγιοι Τόποι αναφέρεται στις περιοχές της Παλαιστίνης σήμερα και του Ισραήλ που έχουν ιστορική και θρησκευτική αξία κυρίως για το Χριστιανισμό, αλλά και για τον Ιουδαϊσμό και τον Ισλαμισμό. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι τόποι εκείνοι στους οποίους διαδραματίσθηκαν τα εις τη Καινή Διαθήκη αναφερόμενα γεγονότα και ειδικότερα τα “Αγιοταφικά προσκυνήματα” όπως καθιερώθηκε να λέγονται τα επίσημα αρχαία μνημεία του Χριστιανισμού και όχι μόνο. Σπουδαιότερα δε αυτών είναι ο Πανάγιος Τάφος και ο Γολγοθάς στην Ιερουσαλήμ, το Σπήλαιο και η Φάτνη στη Βασιλική της Γεννήσεως στη Βηθλεέμ, το όρος των Ελαιών όπου αναλήφθηκε ο Κύριος, η Γεσθημανή όπου κοιμήθηκε η Θεοτόκος, η Βηθανία όπου αναστήθηκε ο Λάζαρος, η Ναζαρέτ όπου και έλαβε χώρα ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, το Θαβώρ, η Κανά, ο Ιορδάνης ποταμός και άλλες πόλεις και τοποθεσίες. Επίσης, συμπεριλαμβάνονται σε αυτά η Κολυμβήθρα του Σιλωάμ δίπλα στον χείμαρρο των Κέδρων, ο τάφος του Προφήτη Ησαΐα κ.ά.
Σταύρωση και ανάσταση του Ιησού Χριστού το έτος 33 μ.Χ
Γενικά ο χριστιανικός κόσμος με την ονομασία Ανάσταση ή Ανάσταση του Χριστού χαρακτηρίζει την πεποίθησή του για την μετά την τριήμερη ταφή, την ανάσταση – ανάληψη του Χριστού, την οποία και ομολογεί στο έκτο άρθρο του Συμβόλου της Πίστεως: «Και αναστάντα την Τρίτη ημέρα κατά τας Γραφάς», όπου το γεγονός εξιστορείται επί μακρόν και από τους τέσσερις Ευαγγελιστές (τον Ματθαίο, κεφ. 28, τον Μάρκο, κεφ. 16, τον Λουκά, κεφ. 24, και τον Ιωάννη. κεφ. 20), όπως επίσης και από τις Πράξεις των Αποστόλων (3:36) «ο δε Θεός ήγειρεν αυτόν εκ νεκρών» που φέρεται ως επικύρωση των όσων η Παλαιά Διαθήκη προείπε περί αυτής δια των Προφητών της.
Ο εορτασμός της Ανάστασης του Χριστού.
Την Ανάσταση του Χριστού όρισε η Ορθόδοξη Εκκλησία να εορτάζεται την Κυριακή του Πάσχα, (εκ της Ιουδαϊκής θρησκείας που σημαίνει έξοδος, και που έχει μεταφερθεί στον Χριστιανισμό ως μία χαρακτηριστική μορφή Θεοκρασίας), και που αποτελεί κινητή εορτή, που κανονίζεται από τη πρώτη πανσέληνο (αρχαίο υπόλειμμα σεληνιακής λατρείας), μετά τη πρώτη εαρινή ισημερία (συνδυασμός με αρχαίο υπόλειμμα Ηλιακής λατρείας).
Της εορτής αυτής που θεωρείται η μεγαλύτερη και σπουδαιότερη του Ανατολικού Χριστιανισμού προηγείται η μακρά και αυστηρή νηστεία και η Μεγάλη Εβδομάδα ή Εβδομάδα των Παθών όπου η Εκκλησία με πένθιμες τελετές επαναφέρει στη μνήμη των πιστών τις ταπεινώσεις και τα μαρτύρια που υπέστη ο Χριστός πριν το σταυρικό θάνατό του. *Σημειώνεται πως μέχρι της εποχής εκείνης ο σταυρικός θάνατος θεωρούνταν ιδιαίτερος ατιμωτικός αν όχι ο ατιμωτικότερος τρόπος θανάτωσης που προορίζονταν για τους βδελυρότερους κακούργους.
Άγιο Φως-Προετοιμασία του Πανάγιου Τάφου.
Με τον όρο Άγιο Φως αναφερόμαστε στο φως το οποίο στην Ορθόδοξη Εκκλησία συμβολίζει την Ανάσταση. Ονομάζεται επίσης και Φως της Αναστάσεως.
Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί πριν από την τελετή του Αγίου Φωτός γίνεται πρώτα ένας σχολαστικός έλεγχος του Παναγίου Τάφου και αμέσως μετά τον σφραγίζουν με το μελισσοκέρι που είχε ετοιμαστεί το πρωί. Ο έλεγχος γίνεται για να διαπιστωθεί ότι δεν υπάρχει οτιδήποτε μέσα στον Πανάγιο Τάφο το οποίο θα μπορούσε να προκαλέσει φωτιά. Αφού σφραγιστεί ο Πανάγιος Τάφος με το μελισσοκέρι οι αρχές τοποθετούν πάνω στο κερί τις σφραγίδες τους.
Η Αφή του Αγίου Φωτός.
Η τέλεσή της αποτελεί προνόμιο του ελληνορθόδοξου Πατριάρχη Ιεροσολύμων που επαναλαμβάνεται κάθε Μέγα Σάββατο μεσημέρι στη λειτουργία της Αναστάσεως, στον Πανάγιο Τάφο του Χριστού. Την παρακολουθούν χριστιανοί από όλα τα δόγματα αλλά και αλλόθρησκοι.
Αν και η πιο συνηθισμένη αναφορά για το “Άγιο Φως” περιλαμβάνει την αυτανάφλεξη των κεριών, εντούτοις, σύμφωνα με μαρτυρίες πιστών, το Άγιο Φως είναι ένα σύνθετο φαινόμενο το οποίο εμφανίζεται στο θόλο εντός του Ναού της Αναστάσεως αλλά και κατ΄ άλλους έξω από αυτόν. Εμφανίζεται σαν λευκογάλανες οριζόντιες ταινιώδεις αστραπές, περιστρεφόμενες ανταύγειες ή κινούμενες φλόγες που κανείς δεν γνωρίζει από που προέρχονται. Στον Ναό δεν υπάρχει ηλεκτρικό ρεύμα και ηλεκτροφωτισμός. Μαρτυρίες αναφέρουν ότι πολλές λαμπάδες των πιστών και κανδήλες ανάβουν μόνες τους, ενώ η φλόγα δεν τους καίει τα πρώτα λεπτά. Ορισμένα βίντεο δείχνουν ιερείς ή πιστούς να κινούν το κερί κοντά στα γένια τους ή στα χέρια τους και να μην παθαίνουν τίποτα.
Το Άγιο Φως αμέσως μετά την αφή του, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων το μεταδίδει στους εκπροσώπους άλλων εκκλησιών και στους πιστούς που παρευρίσκονται στον Ναό του Παναγίου Τάφου. Στη συνέχεια ο έξαρχος του Παναγίου Τάφου της Αθήνας παραλαμβάνει το ιερό ή ανέσπερον φως και με ειδική πτήση το μεταφέρει στην Αθήνα όπου με απόδοση “τιμών αρχηγού κράτους” ακολουθεί η υποδοχή και μεταφορά του στην Μητρόπολη Αθηνών καθώς και σε ένα μεγάλο αριθμό άλλων Μητροπόλεων.
Οι φωτογραφίες της έρευνας είναι από την πηγὴ: www.jerusalem-patriarchate.info
